CHI PHÍ NHƯỢNG BÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH – HƯỚNG DẪN TOÀN DIỆN 2025

Đây là cẩm nang chuyên sâu do đội ngũ cố vấn tài chính & Alpha AM biên soạn. Nội dung bám sát quy định pháp luật mới nhất, kết hợp kinh nghiệm thực tiễn của chuyên gia giao dịch M&A và kiểm toán, nhằm giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư dễ dàng tra cứu, tuân thủ và tối ưu chi phí.

Tổng quan & khái niệm chủ chốt

Tài sản cố định (TSCĐ) là tư liệu lao động giá trị lớn, tham gia nhiều chu kỳ sản xuất, phải đáp ứng đồng thời 3 tiêu chí:

1. Chắc chắn đem lại lợi ích kinh tế tương lai.
2. Thời gian sử dụng > 01 năm.
3. Nguyên giá xác định được & ≥ 30 triệu đồng (hoặc ngưỡng do DN tự quy định nhưng không thấp hơn chuẩn Nhà nước).

Nhượng bán Tài Sản Cố Định là giao dịch chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua thông qua hợp đồng, nhằm:

• Thoái vốn khỏi tài sản kém hiệu quả.
• Tối ưu hóa cơ cấu tài sản & dòng tiền.
• Thu hồi vốn để tái đầu tư vào dự án sinh lời cao hơn.

Lưu ý: Kể từ 15 / 07 / 2025, một số nguyên tắc khấu hao và ghi giảm TSCĐ đã thay đổi theo Thông tư 30/2025/TT-BTC – doanh nghiệp cần rà soát ngay để tránh sai lệch cơ sở tính thuế

Xem thêm: Hợp Đồng Bán Tài Sản Cố Định: Hướng Dẫn Toàn Diện 2025 – Quy Trình, Thuế & Rủi Ro

Phân loại & ghi nhận TSCĐ theo quy chuẩn mới

Nhóm TSCĐ	Đặc điểm	Ví dụ	Mã nhóm theo TT 30/2025/TT-BTC
Hữu hình	Có hình thái vật chất, khấu hao dần nhưng không đổi hình dạng	Máy móc, nhà xưởng, xe vận tải	211
Vô hình	Không có hình thái vật chất, thể hiện giá trị quyền khai thác	Bằng sáng chế, nhãn hiệu	213
Thuê tài chính	DN đi thuê nhưng ghi nhận TSCĐ khi thoả điều kiện IFRS/VAS	Thiết bị sản xuất thuê trả góp	212
TSCĐ tương tự	Cùng công dụng & giá trị tương đương	Dãy thiết bị đóng chai công suất giống nhau	Phụ lục III

Điểm mới 2025: bổ sung Khoản 12, Điều 9 – DN phải điều chỉnh khấu hao đúng thực tế sử dụng khi có thay đổi đáng kể về năng lực hoặc công nghệ, tránh “siêu khấu hao” làm sai lợi nhuận.

Xem thêm: Thủ Tục Nhượng Bán Tài Sản Cố Định & Thu Xếp Vốn 2025

CHI PHÍ NHƯỢNG BÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH – THÀNH PHẦN & CÁCH TÍNH

Thành phần chi phí

Khoản mục	Căn cứ pháp lý	Công thức/tỷ lệ thường gặp
Thuế GTGT đầu ra	Luật Thuế GTGT #13/2008 & sửa đổi	Doanh thu × 10 %
Thuế TNDN	Luật TNDN #14/2008 & TT 78/2014/TT-BTC	(Doanh thu − Giá trị còn lại − Chi phí*) × 20 %
Chi phí định giá	TT 28/2021/BTC về thẩm định giá	0,3 % – 1 % giá trị định giá
Chi phí công chứng & phí trước bạ (nếu có)	Luật Công chứng 2014; NĐ 10/2022/NĐ-CP	0,1 % – 0,5 % giá trị hợp đồng
Chi phí xử lý kỹ thuật	Quy mô DN	Phát sinh nếu tháo dỡ, vận chuyển

*Chi phí liên quan gồm: chi phí tháo dỡ, vận chuyển, quảng bá đấu giá, tư vấn pháp lý…

Công thức tính tổng chi phí nhượng bán

Tổng chi phí = Thuế GTGT + Thuế TNDN + Chi phí định giá + Chi phí công chứng/phí trước bạ + Chi phí xử lý kỹ thuật khác

Mẹo tối ưu: Lập “ngân sách ước tính” trước khi ra quyết định, so sánh với giá trị thu hồi dự kiến, từ đó xác định ROI và chọn thời điểm bán tối ưu.

Xem thêm: Phí Thu Xếp Vốn Là Gì? — Cẩm Nang Từ A-Z 2025

Thuế & bút toán hạch toán

Ghi nhận doanh thu & thuế GTGT

Nợ 111/112/131
Có 3331 (Thuế GTGT phải nộp)
Có 711 (Thu nhập khác)

Ghi giảm TSCĐ & trích hao mòn

Nợ 214 (Hao mòn TSCĐ) – giá trị đã khấu hao
Nợ 811 (Chi phí khác) – giá trị còn lại
Có 211 (Nguyên giá TSCĐ)

Chi phí liên quan

Nợ 811
Có 111/112

Tip kiểm soát nội bộ: Sau khi hạch toán, phòng kế toán cần đối chiếu giá trị còn lại với sổ TSCĐ & bảng khấu hao để bảo đảm không lệch số liệu, tránh rủi ro thuế.

Quy trình 4 bước nhượng bán TSCĐ (kèm checklist)

Bước	Việc cần làm	Hồ sơ/biểu mẫu
1. Lập kế hoạch	Xác định lý do bán, dự kiến giá, thời điểm, hình thức (đấu giá/thoả thuận)	Tờ trình BGĐ, Biên bản họp HĐQT
2. Định giá & ra quyết định	Thành lập HĐ định giá, thuê thẩm định; ban hành Quyết định nhượng bán	Biên bản định giá, Quyết định bán
3. Ký hợp đồng & xuất hoá đơn	Thương lượng, công chứng (nếu yêu cầu); lập HĐ mua bán & hoá đơn GTGT	HĐMB, Hoá đơn, Phiếu thu/UNC
4. Bàn giao & hạch toán	Biên bản giao nhận, điều chuyển sổ TSCĐ; cập nhật sổ cái	BB giao nhận, Phiếu xuất kho, Chứng từ kế toán

Checklist hồ sơ tối thiểu kèm biểu mẫu tải về (File Word):

• Quyết định thanh lý/nhượng bán TSCĐ.
• Biên bản đánh giá & định giá tài sản.
• Hợp đồng mua bán (song ngữ nếu có bên nước ngoài).
• Biên bản giao nhận.
• Hóa đơn GTGT.
• Chứng từ nộp thuế & hạch toán.

Xem thêm: Thu Xếp Vốn Là Gì? Cẩm Nang 2025 Cho Cá Nhân & Doanh Nghiệp

Cập nhật pháp lý 2025: Thông tư 30/2025/TT-BTC BỔ SUNG GÌ?

• Điểm nổi bật:
  1. Bổ sung khoản 12, Điều 9 – DN phải điều chỉnh thời gian khấu hao khi có thay đổi lớn về công nghệ, công suất hoặc mục đích sử dụng.
  2. Bổ sung phụ lục khung giá trị hợp lý khi chuyển đổi mô hình sử dụng (thuê – mua).
  3. Yêu cầu lập phụ lục phân tích lợi ích kinh tế trước khi thanh lý/nhượng bán TSCĐ Nhà nước cấp.

Việc không cập nhật sẽ khiến khấu hao sai kỳ, dẫn đến kê khai thuế TNDN sai, tiềm ẩn phạt chậm nộp.

Chiến lược tối ưu chi phí – góc nhìn chuyên gia Alpha AM

1. Định giá chuẩn IFRS/VAS: Áp dụng phương pháp DCF/Market Approach song song, lấy giá trị thấp hơn làm cơ sở chào bán – vừa thu hút người mua nhanh, vừa không thiệt so với giá trị sổ sách.
2. Bán thời điểm “đỉnh khấu hao”: Bán sau khi hết 80 % khấu hao giúp giá trị còn lại thấp, thuế TNDN giảm đáng kể.
3. Gom lô tài sản tương đồng: Đấu giá theo gói để giảm chi phí thẩm định, công chứng; bên mua sẵn sàng trả cao nhờ economies of scale.
4. Thu hút nhà đầu tư chuyên nghiệp: Công bố thông tin minh bạch trên website Alpha AM & kênh đấu giá – tăng niềm tin, giảm phí môi giới.
5. Dùng khoản bán TSCĐ làm TÀI SẢN ĐẢM BẢO (ví dụ: thế chấp cổ phiếu APSC, chương trình lãi 13 %) để tái đầu tư sinh lời trong khi chờ dự án mới. (Xem thêm: Huy động vốn đảm bảo bằng cổ phiếu APSC – Lãi 13 %/năm).

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Q1. Doanh nghiệp có bắt buộc đấu giá công khai khi nhượng bán TSCĐ?
A: Theo NĐ 151/2017/NĐ-CP, chỉ TSCĐ gắn liền với vốn Nhà nước mới bắt buộc đấu giá; DN tư nhân được tự thoả thuận, song nên công khai để tránh tranh chấp.

Q2. Định giá thấp hơn giá trị còn lại có bị truy thu thuế?
A: Nếu giá bán < giá trị còn lại, DN không bị truy thu nhưng phải chứng minh giá thị trường thông qua chứng thư thẩm định hợp pháp.

Q3. Có được trích lập dự phòng giảm giá TSCĐ trước khi bán?
A: Hiện VAS chưa cho phép dự phòng giảm giá TSCĐ; thay vào đó, DN khấu hao tăng tốc (accelerated depreciation) nếu đủ điều kiện.

Q4. Thời gian hoàn tất thủ tục?
A: 1 – 2 tháng trung bình; giao dịch trực tiếp, hồ sơ đầy đủ có thể rút xuống 2 tuần.

Liên hệ Alpha AM – tư vấn chuyên sâu

Bạn cần giảm tối đa chi phí nhượng bán và tăng ROI? Đội ngũ cố vấn M&A, kiểm toán và luật sư của Alpha Asset Management (AAM) sẵn sàng đồng hành:

Xem thêm: Mua Bán Nợ Doanh Nghiệp là gì? Quy định về mua bán nợ của doanh nghiệp mà nhà đầu cần biết năm 2025

• Hotline: 1900 099922
• Email: info@alphaam.vn
• Trụ sở: Tầng 6, 389 Đê La Thành, Ba Đình, Hà Nội
• Website: www.alphaam.vn – khám phá thêm 100+ bài phân tích TSCĐ, M&A & quản trị vốn.

Alpha AM – Biến tài sản “đứng yên” thành dòng tiền tăng trưởng bền vững.