Thuật ngữ	Giải thích ngắn gọn
Khoản nợ phải thu	Số tiền bên vay (khách nợ) có nghĩa vụ trả
Giá mua nợ	Khoản tiền bên mua chi trả cho quyền đòi nợ
Chiết khấu nợ	Phần chênh lệch giữa giá trị sổ sách & giá mua nợ

Văn bản	Nội dung đáng chú ý
Bộ Luật Dân Sự 2015 (Điều 365-369)	Quy định chuyển quyền yêu cầu & mua bán quyền tài sản
Nghị định 69/2016/NĐ-CP	Điều kiện kinh doanh dịch vụ mua bán nợ; vốn tối thiểu 100 tỷ đồng
Thông tư 09/2015/TT-NHNN (sửa đổi 11/2023/TT-NHNN)	Chuẩn mực phân loại nợ, trích lập dự phòng, chuyển giao quyền đòi nợ của TCTD
Thông tư 11/2024/TT-BTC	Hướng dẫn thuế TNDN & VAT với hoạt động mua bán nợ
Dự thảo Nghị quyết thay thế 42/2017/QH14	Mở rộng quyền xử lý tài sản bảo đảm, rút gọn thủ tục tố tụng

Các thông tư, nghị định trên là xương sống bảo vệ nhà đầu tư . Luật sư/Chuyên gia Alpha AM khuyến nghị luôn đối chiếu điều khoản hợp đồng với văn bản gốc trước khi ký kết.

Quy trình 6 bước hướng dẫn mua bán nợ

Bước	Hành động
1. Sàng lọc	Thu thập hồ sơ khoản nợ, xác minh pháp lý, tài sản bảo đảm
2. Định giá	Áp dụng mô hình chiết khấu dòng tiền & phân tích khả năng thu hồi
3. Đàm phán giá	Xác lập giá mua với biên an toàn (Margin of Safety)
4. Ký hợp đồng	Hợp đồng mua bán quyền tài sản, công chứng/đăng ký giao dịch
5. Thông báo khách nợ	Gửi văn bản chuyển nhượng, cập nhật sổ sách, chốt công nợ
6. Quản trị & thu hồi	Lập kế hoạch đòi nợ, cơ cấu nợ, hoán đổi nợ thành vốn góp (nếu cần)

Xem thêm: MẪU HỢP ĐỒNG MUA BÁN NỢ XẤU: CẨM NANG TOÀN DIỆN (2025)

Phân loại nợ & phương pháp định giá

4.1 Phân loại theo Thông tư 09/2015/TT-NHNN

• Nhóm 1 – Nợ đủ tiêu chuẩn

• Nhóm 2 – Nợ cần chú ý

• Nhóm 3 – Nợ dưới tiêu chuẩn (91-180 ngày quá hạn)

• Nhóm 4 – Nợ nghi ngờ (181-360 ngày)

• Nhóm 5 – Nợ có khả năng mất vốn (>360 ngày)

4.2 Ba phương pháp định giá phổ biến

1. PV Cash Flow – chiết khấu dòng tiền thu hồi dự kiến

2. Market Comparable – so sánh giao dịch nợ tương tự

3. Asset-backed Recovery – định giá dựa trên tài sản bảo đảm

Lợi ích – rủi ro & tiêu chí

Khoa học dữ liệu: Theo Nhân Dân Online, nợ xấu nội bảng tháng 2/2025 vào khoảng 1,88% dư nợ nhandan.vn.
Ngân hàng VN dự báo tỷ lệ chung (kể cả ngoại bảng) có thể chạm 5,29% vào cuối Q1/2025 tinnhanhchungkhoan.vn.

oàn cảnh thị trường mua bán nợ Việt Nam 2025

• Quy mô nợ xấu: 833 nghìn tỷ đồng (toàn hệ thống, cuối 02/2025) – tăng 55 nghìn tỷ so với 12/2024 tinnhanhchungkhoan.vn

• Tỷ lệ nội bảng: 1,88% (loại trừ 5 TCTD yếu) nhandan.vn

• Tốc độ hình thành nợ xấu mới: 12,3% YoY (ước tính Alpha AM DataLab)

• Người chơi chính:

  • VAMC – Vai trò “ngân hàng xấu” mua nợ đặc thù

  • AMC ngân hàng – BIDV AMC, Vietcombank AMC…

  • AMC tư nhân – Alpha AM, DATC…

• Động lực 2025:

  1. Nghị quyết mới kế thừa 42/2017/QH14 – mở quyền xử lý tài sản bảo đảm;

  2. FinTech & AI – giảm chi phí thẩm định, tăng tốc thu hồi;

  3. Nhà đầu tư ngoại săn nợ dưới chuẩn nhóm BĐS.

Insight: Quy mô nợ xấu “có thể” leo lên >6% khi Nghị quyết 42 hết hiệu lực tapchitaichinh.vn → Cơ hội mua nợ chiết khấu sâu cho nhà đầu tư “đa khẩu vị rủi ro”.

Xem thêm: Top 5 Công Ty Mua Bán Nợ Uy Tín 2025 | Alpha AM

Case Study – Chiến lược sinh lời 2 chiều

Bối cảnh
Doanh nghiệp Thép X. quá hạn 150 ngày khoản vay 30 tỷ tại Ngân hàng Y (Nhóm 4). Ngân hàng cần thu hồi gấp để cải thiện CAR; Alpha AM đề xuất mua khoản nợ với giá 10 tỷ (chiết khấu 66%).

Phân tích quyết định

• Tài sản bảo đảm: 10 ha đất công nghiệp định giá 20 tỷ (LTV 50%)

• Scenario thu hồi:

  1. Bán nợ + đất cho đối tác logistic → thu 18 tỷ (IRR ≈ 55%)

  2. Chuyển nợ thành vốn góp & tái cấu trúc công ty → Alpha AM nắm 40%, định giá lại 5 năm sau = 60 tỷ (5×).

Kết quả thực tế

• 9 tháng, Alpha AM hoàn tất Scenario 1, thu ròng 17,6 tỷ → Lãi 7,6 tỷ (ROI 76%).

• Ngân hàng Y thu hồi ngay 10 tỷ tiền mặt, giảm NPL và không “ôm” rủi ro.

FAQ – Câu hỏi thường gặp