Thành phần	Diễn giải	Điểm lưu ý cho kế toán
Giá mua thực tế	Số ghi trên hoá đơn, trừ chiết khấu thương mại	Không cộng VAT được khấu trừ
Thuế & lệ phí	Thuế NK, TTĐB, VAT không khấu trừ, lệ phí trước bạ…	Ghi nhận đúng sắc thuế để tránh “đội giá”
Chi phí trực tiếp	Vận chuyển, bốc dỡ, lắp đặt, chạy thử, lãi vay (trong giai đoạn đầu tư)…	Phải có chứng từ hợp lệ

Xem thêm: Nguyên Giá Tài Sản Cố Định Là Gì? Hướng dẫn 2025

Thành phần chi phí – nhìn qua Biểu đồ 01

Hình 1 – Cơ cấu nguyên giá TSCĐ

• 70 % giá mua thực tế

• 15 % thuế & phí

• 10 % chi phí vận chuyển

• 5 % chi phí khác

Insight: Nếu doanh nghiệp đàm phán tốt giá mua, chỉ cần giảm 2 % giá mua cũng tương đương tiết kiệm ~1,4 % toàn bộ nguyên giá.

Xem thêm: Điều Kiện Vốn Hóa Tài Sản Cố Định: Hướng Dẫn Toàn Diện Cho Nhà Đầu Tư Thông Minh

Ví dụ thực chiến

Ví dụ 1 – Mua máy tính văn phòng

Ví dụ 2 – Mua xe phục vụ kinh doanh

Ghi nhớ: Thuế trước bạ luôn cộng vào nguyên giá – sai sót phổ biến nhất tại SME!

Ba phương pháp khấu hao & bảng so sánh

Hình 2 – So sánh đường thẳng, số dư giảm dần, sản lượng

Chỉ số hiệu quả – Xu hướng 2020-2024

Hình 3 – Hiệu suất TSCĐ & ROA 2020-2024

• Hiệu suất TSCĐ tăng từ 1,2 % ➜ 2,3 %

• ROA tăng từ 8 % ➜ 13 %

Công thức & ý nghĩa

Benchmark: Doanh nghiệp sản xuất tại VN năm 2024 đạt ROA trung vị ~7 %. Việc duy trì 13 % chứng tỏ quản trị TSCĐ xuất sắc.

Xem thêm: Định khoản bán tài sản cố định: Công thức & thuế 2025

Quy trình quản lý TSCĐ 5 bước

1. Hoạch định CAPEX

   • Xác định khoảng trống công suất, lập ngân sách

2. Mua sắm & ghi nhận

   • Đấu thầu, thương thảo, xác định nguyên giá & thời gian khấu hao

3. Theo dõi – bảo trì

   • Sử dụng CMMS để lập lịch bảo trì, giảm downtime

4. Đánh giá hiệu quả

   • So sánh chỉ số với KPI & chuẩn ngành; điều chỉnh kế hoạch

5. Thanh lý – tái đầu tư

   • Quyết định thanh lý khi ROA biên giảm < chi phí vốn; thực hiện đầu tư mới

Chiến lược tối ưu hoá & chuyển đổi số TSCĐ

Tối ưu cơ cấu

• Cân đối 70 % TSCĐ sản xuất / 30 % TSCĐ hỗ trợ

• Loại bỏ tài sản “sleeping” – sử dụng < 30 % công suất

Quản lý bảo trì thông minh

Chuyển đổi số dữ liệu TSCĐ

• RFID + IoT gắn vào máy móc ➜ theo dõi thời gian thực

• Dashboards Power BI ➜ hiển thị ROA, hiệu suất, hao mòn

• AI/ML dự báo hư hỏng, tối ưu lịch bảo trì

Xem thêm: Chí Phí Nhượng Bán Tài Sản Cố ĐỊnh Là gì? Và Cách tính 2025

Chiến lược đầu tư TSCĐ

Nguyên tắc vàng

• Phù hợp chiến lược kinh doanh

• NPV > 0, IRR > WACC

• Payback sát nhu cầu dòng tiền

Mô hình 60-20-20 của Alpha AM

DCA & tái cân bằng

• Đầu tư định kỳ ➜ trung bình giá, giảm rủi ro

• Rà soát 6 tháng/lần ➜ đảo danh mục theo target 60-20-20

Xem thêm: Các Mô Hình Đầu Tư Tài Chính Ngắn Hạn An Toàn Cho Nhà Đầu Tư 2025

FAQ – 5 câu hỏi nhà quản lý hay gặp